ΠΥΡΓΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝΙΑΣ.ΠΑΡΑΛΙΑΚΗ ΕΓΝΑΤΙΑ (παραλια Φωλεας)

Φωτογραφια του 1960.Πηγη www.elia.org.gr

Ο "πύργος της Απολλωνίας" υψώνεται στη νότια πλευρά της εθνικής οδού Θεσσαλονίκης - Καβάλας, μεταξύ Αμφίπολης και Νέας Περάμου, πάνω σε χαμηλό γήλοφο που ελέγχει τη θαλάσσια περιοχή μεταξύ των εκβολών του Στρυμόνα και του κόλπου των Ελευθερών. Βρίσκεται δηλαδή ανάμεσα στις δυο βυζαντινές πόλεις- κάστρα : Χρυσόπολη στα δυτικά και Ανακτορόπολη ανατολικά. Περιβάλλεται από οχυρωματικό περίβολο.

Ο περίβολος είναι τετράπλευρος με τη νότια πλευρά σπαστή σε τρεις μικρότερες πλευρές. Το πλάτος του ποικίλει από 1,20 έως 2,35 μ. Θεμελιώνεται πάνω στον μαλακό ημίβραχο και είναι κτισμένος με αργούς λίθους. Στη νοτιοδυτική πλευρά του βρίσκεται κτιστή κλίμακα που οδηγούσε στον περίδρομο. Στην εσωτερική πλευρά ήταν προσκολημένα διάφορα βοηθητικά κτίσματα. Θεμέλια οικοδομημάτων διακρίνονται επίσης εξωτερικά της βόρειας πλευράς του. Η βόρεια και ανατολική πλευρά του απολήγουν στη δυτική και νότια αντίστοιχα πλευρά του πύργου ο οποίος σχηματίζει τη βορειοανατολική γωνία του περιβόλου. Είναι τετράπλευρος εξωτερικών διαστάσεων 11Χ10 μ. και σώζεται σε μεγάλο ύψος. Η είσοδός του ανοίγεται στη νότια πλευρά που αντικρύζει τη θάλασσα και βρίσκεται σε ύψος 2 μ. πάνω από το έδαφος. Αποτελείται από τυφλό ισόγειο, κάτω από το επίπεδο της εισόδου, και τέσσερις ορόφους. Ισόγειο και πρώτος όροφος χωρίζονται με ξύλινο δάπεδο. Το ίδιο και ο πρώτος όροφος από τον δεύτερο. Διατηρούνται μάλιστα οι δοκοθήκες του δαπέδου. Ο δεύτερος όροφος χωρίζεται από τον τρίτο με κτιστό φουρνικό που στηρίζεται μέσω σφαιρικών τριγώνων, λείψανα των οποίων διατηρούνται στις γωνίες, στους περιμετρικούς τοίχους. Ο τρίτος από τον τέταρτο μάλλον με ξύλινο δάπεδο. Ο τέταρτος όροφος καλύπτεται με καμάρα, επάνω από την οποία σχηματίζεται το δώμα του πύργου με τις επάλξεις, που όμως δεν σώζονται. Στον ανατολικό τοίχο του διαμορφώνονται δυο κόγχες που ανήκουν στο παρεκκλήσιο του πύργου. Οι τρεις πρώτοι όροφοι επικοινωνούν με κτιστή θολωτή κλίμακα διαμορφωμένη μέσα στο πάχος της τοιχοποιίας. Η είσοδος προς την κλίμακα, απλό τοξωτό άνοιγμα βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του πρώτου ορόφου, απέναντι από την κύρια είσοδο. Η πρόσβαση προς τον τέταρτο όροφο γινόταν με ξύλινη εσωτερική σκάλα. Το ίδιο πρέπει να υποθέσουμε για την επικοινωνία του ισογείου με τον πρώτο όροφο. Φωτίζεται από μεγάλα τοξωτά παράθυρα που ανοίγονται σε όλες τις πλευρές και δυο φωτιστικές θυρίδες. Η αμυντική ικανότητα του πύργου ενισχύεται με δυο καταχύστρες, από μια στη βόρεια και νότια πλευρά.

Ο Πύργος παρουσιάζει πιο επιμελημένη τοιχοδομία. Είναι κτισμένος με χονδροδουλεμένους συλλεκτούς λίθους, επάλληλα ή μεμονωμένα πλινθία στους οριζόντιους και κάθετους αρμούς ενώ στις ακμές προτιμώνται πελεκημένα αγκωνάρια. Σε δυο σημεία σχηματίζονται δυο ζώνες με τέσσερις σειρές πλίνθων. Ορίζουν το επίπεδο του δευτέρου και τρίτου ορόφου.

Χρονολογείται στην υστεροβυζαντινή περίοδο (14ος αι.) και θεωρείται έργο στρατιωτικό με σκοπό τον έλεγχο των κινήσεων σε όλη τη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αγίου Όρους και Χριστούπολης (Καβάλα). Το όνομα "Πύργος της Απολλωνίας" είναι συμβατικό και προήλθε μάλλον από τη σύγχυση της θέσης της αρχαίας πόλης Απολλωνίας.

 πηγη: http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=1809
 

Ο πύργος είναι επισκέψιμος υπο την δικια σας ευθύνη οπως αναφερει και η προειδοποιητικη σημανση της αρχαιολογικης υπηρεσιας.
Στην πρόσφατη επίσκεψη μου στις 09/12/2018 είχα τον φόβο μην πέσει κάποια πέτρα από τον πύργο καθώς φαίνονται οριακά να στέκονται στο κτίσμα πολλές από αυτές από τις οποίες οι περισσότερες βρίσκονται στα επάνω επίπεδα.Σας συμβουλεύω να είστε πολύ προσεκτικοί όσο τον πλησιάζετε.


Βρίσκετε  στην παραλιακή Εγνατία μεταξύ Ν.Περάμου -Τούζλας στο ύψος της παραλίας Φωλεάς.Ακριβώς από κάτω από τον πύργο υπάρχει μια καταπληκτική παραλία.Είναι εντος της Δημοτικής Ενότητας Ελευθερών του Δήμου Παγγαίου.
Οι παρακάτω φωτογραφίες είναι από την πρόσφατη επίσκεψή μου .Θα δείτε τις λεπτομέρειες εντός του πύργου αλλά την ορατή ύπαρξη κινδύνου από τις φθορές του χρόνου.

Παρακαλώ όποιος τις αναδημοσιεύσει να αναφέρει και την αρχική τους πηγή

Υ.Γ.Το άρθρο θα εμπλουτιστεί στο μέλλον όταν βρεθούν και άλλες πηγές και πληροφορίες σχετικό με τον πύργο.

Η ιστορια της ΟΙΣΥΜΗΣ και της ΑΝΑΚΤΟΡΟΥΠΟΛΙΣ

ΟΙΣΥΜΗ - ΑΝΑΚΤΟΡΟΥΠΟΛΙΣ

Πολύ πριν από την άφιξη των Ελλήνων στην ελλαδική χερσόνησο και, συνεπώς και στην περιοχή του Παγγαίου και του Συμβόλου όρους, κατοικούσαν εδώ οι προέλληνες, λεγόμενοι αλλιώς και Πελασγοί, για την ύπαρξη των οποίων και στην περιοχή μας μίλησε ο Αισχύλος, σ' ένα θαυμάσιο χορικό της τραγωδίας του ΙΚΕΤΙΔΕΣ, ως εξής: Εγώ είμαι ο Πελασγός, γιος του ντόπιου αρχαίου κατοίκου αυτής της χώρας και ηγέτης της. Σωστά από μένα τον βασιλιά του πήρε τ' όνομά του το γένος των Πελασγών, που καρπώνεται αυτήν εδώ τη χώρα. Και διαφεντεύω ολάκερη τη χώρα που εκτείνεται προς τα δυτικά, μέσα από την οποία κυλάει τα νερά του ο αγνός Στρυμόνας.

Ήταν όμως το μέγα έθνος των Θρακών εκείνο που κατείχε ακόμη κι από τα προϊστορικά χρόνια, πέρα από άλλες περιοχές κι ολόκληρη την μεταξύ του Νέστου και του Στρυμόνα περιοχή, που μέχρι την εποχή του βασιλιά των Μακεδόνων Φιλίππου του Β' εθεωρείτο Θράκη.

Στην εποχή του τρωικού πολέμου, στην περιοχή αυτή είναι εγκατεστημένα, μαζί με τα άλλα θρακικά φύλα, και κάποια υπολείμματα των Φρυγών, που παλιότερα ζούσαν στη Δυτική Μακεδονία, με έδρα την Έδεσσα και γνωστούς βασιλιάδες τον Γόρδιο και τον Μίδα, ο κύριος όγκος τους, όμως, είχε μεταναστεύσει ήδη πολύ νωρίτερα στη βορειοδυτική Μικρά Ασία.

Ίσως, λοιπόν, αυτή η φυλετική συγγένεια να εξηγεί το γεγονός ότι η μεν Εκάβη, η πρώτη σύζυγος του Πριάμου, του μυθικού βασιλιά των Τρώων ήταν Φρύγισσα από τη Φρυγία της Μικράς Ασίας, η δε δεύτερη σύζυγος του Πριάμου, μια βασίλισσα όμορφη σαν τις θεές του Ολύμπου, είχε γεννηθεί στην Αισύμη, όπου είχαν απομείνει όσοι Φρύγες δεν είχαν φύγει για τη Μικρά Ασία. Ας ακούσουμε, όμως τον Όμηρο να μας μιλάει για τη βασίλισσα αυτής εδώ της πόλης, στην Θ’ Ραψωδία της Ιλιάδας του: «…Είπε, κι' έριξε άλλη μια σαϊτα από τη νευρά του αντίκρυ στον Έκτορα, και η καρδιά του λαχταρούσε να τον πετύχει. Εκείνον δεν τον πέτυχε, χτύπησε όμως με το βέλος του τον αψεγάδιαστο Γοργυθύωνα, το δυνατό γιο του Πρίαμου, κατάστηθα. Αυτόν τον γέννησε μάνα πού είχε έρθει νύφη από την Αισύμη, η όμορφη Καστιάνειρα, στο κορμί όμοια με τις θεές- κι έγειρε το κεφάλι του από τη μια μεριά, σαν παπα­ρούνα μέσα σε κήπο, πού έχει βαρύνει από το σπόρο της και από τις ανοιξιάτικες δροσοσταλίδες. Έτσι από τη μια μεριά έγειρε το κεφάλι του, καθώς το βάραινε ή περικεφαλαία».

Εδώ που βρισκόμαστε σήμερα, άκμασε μια από τις αρχαιότερες πόλεις της Βορείου Ελλάδος, η Αισύμη, όπως λεγόταν στην ομηρική περίοδο, που έγινε αργότερα Οισύμη, κτισμένη στην καλά προφυλαγμένη από τους ανέμους νοτιοδυτική παραλία του κόλπου των Ελευθερών, στους νότιους πρόποδες του Συμβόλου όρους, το οποίο, εκείνη την εποχή, ονομαζόταν Βίβλινα όρη, ολόκληρη δε η περιοχή του Βιβλία Χώρα, όπου και παραγόταν ο περίφημος στην αρχαιότητα βίβλινος οίνος. Όλη η περιοχή ήταν πλούσια σε γεωργικά αγαθά, ναυπηγήσιμη ξυλεία και πολύτιμα μέταλλα και γι’ αυτό η πόλη άκμασε ήδη κατά την απώτερη αρχαιότητα σε τέτοιο βαθμό, ώστε να δώσει επίσημη σύζυγο στον ισχυρότερο βασιλιά της Ανατολικής Μεσογείου, τον Πρίαμο της Τροίας.

Το όνομα της πόλης το βλέπουμε συχνά γραμμένο πάνω στις σφραγίδες που υπήρχαν στους λαιμούς των αρχαίων αμφορέων με τον βίβλινο οίνο που παραγόταν στα εύφορα αμπέλια της, όπως είναι μια σφραγισμένη λαβή αμφορέα με την επιγραφή ΟΙ- ΣΥΜΑΙΩΝ/ ΠΑΝΤΙΜΟΥ που βρήκε ο Γ. Μπακαλάκης στην πρώτη ανασκαφή στο εσωτερικό της αρχαίας πόλης, στα 1938 και μια δεύτερη ενσφράγιστη λαβή με πολύ φθαρμένο σφράγισμα ΟΙΣΥ ΜΑΙΩΝ, που βρέθηκε το 1968.

Η πόλη της εποχής του τρωικού πολέμου, που τα αρχαιολογικά ίχνη της φθάνουν, πράγματι, μέχρι την πρώιμη εποχή του σιδήρου, έδωσε τη θέση της, τον 7ο αιώνα π.Χ., σε μια από τις ισχυρότερες αποικίες της Θάσου, την οποία λίγο νωρίτερα είχαν αποικίσει άποικοι από το νησί της Πάρου. Ήδη από τις πρώτες επιφανειακές έρευνες της περιοχής, που είχαν γίνει προπολεμικά από τον Γ. Μπακαλάκη και τον P. Collart, είχαν επισημανθεί στην ακρόπολη οι περίβολοι των τειχών, καθώς και λείψανα κτιρίων στο εσωτερικό των περιβόλων, είχε όμως εντοπιστεί και η επέκταση της αρχαίας πόλης έξω από τον περίβολο, στις νοτιοανατολικές υπώρειες του λόφου της ακρόπολης, προς το φυσικό λιμάνι.

Στα τείχη της αρχαίας ακρόπολης έχουν επιση­μανθεί δύο κτηριακές φά­σεις. Κατά την αρχαιότερη, που είναι παρόμοια με αυ­τή της Νεάπολης (Καβάλα) και της Αντισάρας (Καλαμίτσα), έχουν χρησιμοποιη­θεί πλίνθοι από τοπικό γρα­νίτη. Στη δεύτερη, οι πλίν­θοι από γρανίτη είναι ορθογωνισμένοι και πιο προσε­κτικά λαξευμένοι.

Στην κορυφή του λόφου υπήρχε κτισμένος ένας αρχαϊκός ναός, που χρονολογείται στα τέλη του 6ου αι. π.Χ. Οι ανασκαφές που έγιναν σ’ αυτόν, (παρά τις μεγάλες καταστροφές που προξένησαν οι Βούλγαροι, όταν, στα τέλη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, εγκατέστησαν εκεί στρατιωτικές εγκαταστάσεις), αποκάλυψαν, ανάμεσα σε άλλα ευρήματα, και πολλά πήλινα ειδώλια, που απεικονίζουν μια γυναικεία μορφή, καθώς και νομίσματα με τη λέξη "ΟΙΣΥΜΑΙΩΝ" και με παράσταση της κρανοφόρου Αθηνάς. Έτσι, οι επιστήμονες δεν έχουν πια καμιά αμφιβολία, για το ότι στην ακρόπολη της Οισύμης λατρευόταν μια γυναικεία θεότητα, που δεν ήταν άλλη από την Αθηνά, η οποία, ως διάδοχος της θεάς των μυκηναϊκών ακροπόλεων, επιβιώνει ω: Αθήνα Πολιούχος στις ακροπόλεις των ελληνικών πόλεων, διατηρώντας παράλληλα χαρακτηριστικά της προελληνικής μητριαρχικής θεότητας.

Πράγματι, όπως έδειξαν οι ανασκαφές, στις αρχές του 5ου π.Χ. αιώνα οι αρχαιότεροι ναοί της θεάς, τόσο στη μητρόπολη Θάσο, όσο και στην αποικία της Οισύμη, καταστράφηκαν κι αντικαταστάθηκαν από νέους. Στην ακρόπολη της Οισύμης, ο αρχαϊκός ναός αντικαταστάθηκε από ένα μεγαλύτερο και μνημειακότερο ναό. Η ανέγερση νέων ναών στα αρχαιότερα ιερά (δηλ αυτά της Αθηνάς), και στη μητρόπολη και στην αποικία, εντάσσεται, πιθανότατα, σ’ ένα ευρύτερο, κτιριακό πρόγραμμα, που πρα­γματοποιήθηκε συγχρόνως στη μητρόπολη και στην αποικία και το οποίο δεν πρέπει να ήταν άσχετο με τη γενική ανασυγκρότηση της Θάσου, μετά τους Περσικούς πολέμους. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα γενικότερο φαινόμενο του ελληνικού κόσμου, που συνδέεται με τις καταστροφές των πόλεων και των ιερών τους στη διάρκεια Περσικών πολέμων, που τις ξέρουμε καλά από την ακρόπολη των Αθηνών, και στο οποίο θα μπορούσε να ενταχθεί επίσης η ανέγερση του μεγάλου ιωνικού ναού της Παρθένου στη Νεάπολη και του αντί­στοιχου ναού στη Θέρμη. Όπως, επίσης, και στη Θάσο έτσι και στην Οισύμη, η κατασκευή του νεότερου, μνημειακού ναού πρέπει να είναι σύγχρονη με εργασίες που έγιναν στα τείχη και των δύο πόλεων. Στη Θάσο, τα γκρεμισμένα από τον Ιστιαίο τείχη επανακατασκευάζονται την ίδια εποχή με την ανέγερση του νέου ναού της Αθηνάς Πολιούχου. Στην Οισύμη, ο βόρειος περίβολος, ο οποίος επεκτείνει την οχύρωση της ακρόπολης ως τους πρόποδες του λόφου, εμφανίζει την ίδια τοιχοδομία με το ναό της νεότερης φάσης, με τον οποίο πρέπει να είναι σύγχρονος

Το αρχαϊκό και κλασσικό νεκροταφείο, που εντοπίστηκε το 1964 στους αμμόλοφους της παραλίας, νότια της αρχαίας ακρόπολης και δυτικά του βυζαντινού φρουρίου, έφερε στο φως πλούσια ευρήματα των 7ου, 6ου και 5ου αι. π.Χ. Τα κτερίσματα και τ’ αγγεία, από διάφορα εργαστήρια του αρχαϊκού, ελληνικού κόσμου, επιβεβαιώνουν τις πολιτιστικές κι εμπορικές σχέσεις της Οισύμης με τον υπόλοιπο ελληνικό κόσμο, τη Μ. Ασία, τη Ρόδο, την Πάρο, την Αθήνα, την Κόρινθο. Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα είναι ένας μεγάλος, αμφορέας από το νήσο Μήλο, ένα αγγείο του δευτέρου μισού του 7ου αιώνα π.Χ.

Κεραμική και νομίσματα που βρέθηκαν στο ναό και στο γύρω χώρο δείχνουν τη συνέχεια ζωής του ναού και κατά τον 4ο αι. π.Χ. Στα μέσα περίπου αυτού του αιώνα, (357 – 353 π.Χ.), η Οισύμη κατακτήθηκε από το Φίλιππο Β' και λίγο αργότερα το όνομά της άλλαξε σε Ημαθία. Μια τέτοια αλλαγή ονόματος της πόλης, βέβαια, δεν μπορεί παρά να συνδέεται με μια εκτεταμένη εγκατάσταση δυτικομακεδόνων αποίκων, πράγμα, όμως, που δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί ανασκαφικά.

Ελληνιστική κεραμική και νομίσματα της Αμφίπολης, της Θεσσαλονίκης και των τελευταίων Μακεδόνων βασιλέων, (Φιλίππου Ε' και Περσέως), δείχνουν ότι ο ναός της ακρόπολης συνέχισε να υπάρχει και κατά το 2ο αι. π.Χ., αλλά και στη διάρκεια των ρωμαϊκών χρόνων, μέχρι και τον 4ο αι. μ.Χ.

Η τελευταία κτιριακή φάση στο λόφο της Οισύμης φαίνεται σ’ ένα μεταγενέστερο, μικρό κτίσμα, ένα μικρό, βυζαντινό ναίσκο, της εποχής του Λέοντος ΣΤ' Σοφού (886-912 μ.Χ.), ενώ θραύσματα αγγείων χρονολογούν τη συνέχιση της ζωής στο λόφο αυτόν μέχρι και το 12ο αι. μ.Χ., τότε που στο σημείο που βρισκόμαστε ακμάζει πια η βυζαντινή Ανακτορούπολη, πάνω στο λαιμό της χερσονήσου του Βρασίδα.

Στο λόφο, λοιπόν, βορειοανατολικά από την ακρόπολη της αρχαίας Οισύμης, αναπτύχθηκε στα μεσαιωνικά χρόνια η Ανακτορόπολη. Τείχη πάχους 2 μ. και ύψους περίπου 6,5 μ., που σχηματίζουν περίβολο σε σχήμα ακανόνιστου τραπεζίου με περίμετρο γύρω στα 540 μ., περικλείουν τη μικρή πόλη.

Η τοιχοδομία, παρόμοια με αυτή άλλων μνημείων της περιόδου από τους Κομνηνούς μέχρι τους Παλαιολόγους, τα όστρακα εμφιαλωμένων αγγείων του 13ου αι. μ.Χ. και τα σκυφωτά νομίσματα του Αλεξίου Γ' (1195-1203), που βρέθηκαν σε κιβωτιόσχημο τάφο του νεκροταφείου της Ανακτορόπολης, οδηγούν σε μια χρονολόγηση του φρουρίου μέσα στο 12ο αι. μ.Χ.

Σημαντικό, επίσης, στοιχείο είναι η επιγραφή του νοτίου τείχους "ΜΕΓΑΛΟΥ ΔΟΥΚΩΣ ΜΙΝΙ ΙΟΥΛΙΟ ΙΣ ΤΑΣ Η".Το αξίωμα του Μεγάλου Δούκα, διοικητή του αυτοκρατορικού στόλου, εμφανίζεται επί Αλεξίου Α' (1081-1118). Ποιος όμως είναι ο Μέγας Δούκας της επιγραφής του φρουρίου της Ανακτορόπολης; Συγκρίσεις και μελέτες οδηγούν στον Ανδρόνικο Κοντοστέφανο. Ήταν τα χρόνια που στο θρόνο της Κωνσταντινούπολης βρισκόταν ο Μανουήλ Α' Κομνηνός, ο οποίος προσπαθούσε να ανασυγκροτήσει το βυζαντινό στόλο, έργο στο οποίο σπουδαίο ρόλο διαδραμάτισαν οι Μεγάλοι Δούκες Στέφανος και Ανδρόνικος Κοντοστέφανος. Φαίνεται, λοιπόν, ότι το φρούριο της Ανακτορόπολης, κτισμένο ανάμεσα στα χρόνια 1167-1170, στο βάθος του ασφαλέστατου φυσικού λιμανιού, εξυπηρέτησε αυτή την προσπάθεια των δύο Μεγάλων Δουκών κι αποτέλεσε ορμητήριο μοίρας του στόλου του Βυζαντίου, που προστάτευε τα παράλια του Β./ Αιγαίου από πειρατές κι επιδρομείς.

Λίγα χρόνια πριν την τουρκική κατάκτηση, (στα 1345 μ.Χ.), όταν ο Στέφανος Δουσάν, κράλης της Σερβίας, εκμεταλλεύθηκε την εμφύλια διαμάχη του Ιωάννη Ε’ Παλαιολόγου και του Ιωάννη Καντακουζηνού και κατέλαβε πολλές περιοχές της Ανατολ. Μακεδονίας, δημιουργώντας τη σερβική ηγεμονία των Σερρών, δεν μπόρεσε να καταλάβει την Ανακτορόπολη, η οποία παρέμεινε σε βυζαντινά χέρια.

Αυτή την πόλη, στα 1350 μ.Χ. κάποιος Αλέξιος από τη Βιθυνία της Μ. Ασίας την χρησιμοποίησε ως ορμητήριο, για να λυμαίνεται τα παράλια του βορείου Αιγαίου.

Τον Μάρτιο του 1357, ο αυτοκράτορας Ιωάννης Ε' Παλαιολόγος εξέδωσε Προνόμιο και με οριστικό, κληρονομικό τίτλο παραχώρησε την Χρυσόπολη, την Ανακτορόπολη και τη Θάσο στ’ αδέλφια Αλέξιο, μεγάλο πριμηκίριο και Ιωάννη, πρωτοσέβαστο, μάλλον ως βραβεία για τους αγώνες τους κατά των Σέρβων.

Σε Πρόσταγμα του επόμενου χρόνου (Φεβρουάριος 1358) μνημονεύονται και πάλι, ο μεν Αλέξιος ως μεγάλος στρατοπεδάρχης ο δε Ιωάννης ως μεγάλος πριμηκήτιος, προαγωγή που τους αποδόθηκε μάλλον για την κατάληψη και της Χριστουπόλεως.

Δεκαπέντε περίπου χρόνια αργότερα πέθανε ο Αλέξιος και ο Ιωάννης, μοναδικός πια κληρονόμος, έγραψε στο μοναστήρι του Παντοκράτορα τη διαθήκη του, με την οποία παραχωρούσε στη μονή τις κτήσεις του στη Θάσο (1384). Η Ανακτορόπολη, όμως, και οι γύρω περιοχές είχαν ήδη υποκύψει στον Τούρκο κατακτητή.

Λίγα λόγια, τέλος, για την εκκλησιαστική ιστορία της βυζαντινής πολιτείας. Η Ανακτορόπολη υπήρξε επισκοπή της Μητρόπολης Φιλίππων, ο δε Επίσκοπος της σε Τακτικό (μεταξύ 901 και 907 μ.Χ.) του Λέοντος Σοφού αναφέρεται για πρώτη φορά ως επίσκοπος Αλεκτρυοπόλεως. Έκτοτε, σε Τακτικά, σε Πρακτικά και σε Επιστολές, αναφέρεται ως Αλεκτρυοπόλεως (913-959,980), ως Αλεκτοροπόλεως (1081, μετά το 1261), ως Ανακτοριουπόλεως (1207-1235) και ως Ελευθερουπόλεως (1212,1395). Σε Τακτικό του β' μισού του 15ου αιώνα η Ελευθερουπόλεως αναφέρεται ως μοναδική επισκοπή της Μητρόπολης Φιλίππων, μετά την εξαφάνιση της οποίας η Επισκοπή Ελευθερουπόλεως μεταφέρθηκε στη δικαιοδοσία του Μητροπολίτη Δράμας. Το 1889 η επισκοπή Ελευθερουπόλεως προβιβάστηκε σε Μητρόπολη, η έδρα της, όμως, που στη διάρκεια της τουρκικής κατάκτησης βρισκόταν κατά πάσα πιθανότητα στις Ελευθερές, είχε ήδη πριν από το 1759 μεταφερθεί στο Πράβι (σημερ. Ελευθερούπολη), διότι τότε ανεγέρθηκε στο Πράβι το κτίριο της (παλιάς) Μητροπόλεως και ο Ιερός Ναός Αγίου Νικολάου.

ΘΟΔΩΡΟΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ ΛΥΜΠΕΡΑΚΗΣ

----------------------------------------------------------------------------------------------------

Επισήμανση του Blog:

Eυχαριστώ των κ.Θεόδωρο Λυμπεράκη για το παραπάνω άρθρο και τις πληροφορίες  σχετικά με την Αρχαία Οισύμη.

Επίσης ευχαριστώ τους φίλους του γκρουπ στο facebook Νεα Περαμος-Nea Peramos για την παροχή φωτογραφικού υλικού

Νεος Μετεωρολογικος Σταθμος στον Καμπο των Ελευθερων.Ενα εργαλειο για τους Αγροτες.

Σήμερα  11/11/2014 ολοκληρώθηκε η τοποθέτηση μετεωρολογικού σταθμού (Μ.Σ.) στον Βιολογικό Σταθμό Ν.Περάμου.
Ο Μ.Σ. ειναι χορηγία του Εθνικού Αστεροσκοπείο Αθηνών το οποίο θα τον καλύπτει τεχνικά και θα έχει και την διαχείριση των δεδομένων του ενώ θα παρέχει και όλες τις πληροφορίες και τα μετεωρολογικά δεδομένα απο δικιά του ιστοσελίδα.

O Μ.Σ. ειναι DAVIS VANTAGE PRO2 ασύματος,δουλεύει με την ηλιακή ενέργεια και δεν χρειάζεται ηλεκτρονικό υπολογιστή για την λειτουργιά του.
Τα δεδομένα που παρέχει ο Μ.Σ. μέσο τις ιστοσελίδας που θα ανεβάσει μέσα στην εβδομάδα στο διαδίκτυο το Ε.Α.Α. είναι πολλά.Μερικά από αυτά είναι το ύψος της βροχής,υγρασία,θερμοκρασία,βαρομετρική πίεση,ταχύτητα του άνεμου,κατεύθυνση του άνεμου κ.α. αλλά το κυριότερο είναι οτι θα υπάρχει καταγραφεί του ιστορικού των καιρικών συνθηκών από την ήμερα που θα μπει σε λειτουργία ο σταθμός.

Την εγκατάσταση την ολοκλήρωσε σήμερα Τριτη 11/11/2014 ο Διευθυντής ερευνών του Ε.Α.Α. κ.Κώστας Λαγουβάρδος που ταξίδεψε απο την Αθήνα αυθημερόν για αυτό τον λόγο ενώ μαζί του υπήρχε ακόμα ένας τεχνικός.

Πλέον η περιοχή μας και κυρίως ο κάμπος Ελευθερών που καλύπτει της Νέα Πέραμο,Ελευθεραι και Ελαιοχωρι θα έχει ενα χρήσιμο εργαλείο στην διάθεση των αγροτών.Η καταγραφή των κλιματολογικών συνθηκών στον κάμπο από έναν επίσημο φορέα θα βοηθήσει τους αγρότες και επαγγελματίες της περιοχής σε περίπτωση που υπάρξει πρόβλημα λόγο των καιρικών συνθηκών όπως για παράδειγμα το ύψος των βροχοπτώσεων.

Γενικά να ευχαριστήσω σαν Πρόεδρος της Δ.Κ.Νέας Περάμου την Δ.Ε.Υ.Α.Π. και τον αντιπρόεδρο Χάρη Παπαδόπουλο για την άμεση και θετική ανταπόκριση στην υλοποίηση της ιδέας και της προσπαθείας,στους υπαλλήλους της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου Παγγαίου,στους εργαζόμενους του Βιολογικού Σταθμού Νέας Περάμου που από την πρώτη στιγμή ήταν συμμέτοχοι στις εργασίες όπως επίσης να ευχαριστήσω και τον Λευθέρη Τσαβδάρογλου για την χορηγία μέρος των υλικών που χρειαστήκαμε για την κατασκευή του ιστού στήριξης του Μ.Σ.
Τέλος να ευχαριστήσω το Ε.Α.Α. και τον κ.Κώστα Λαγουβάρδο που ήμασταν σε επαφές όλο αυτό το χρονικό διάστημα και μας ολοκλήρωσε την εγκατάσταση.

Mακης Ζουμπλιος
Προεδρος.Δ.Κ.Νεας Περαμου

Η ιστορία της εικόνας της Παναγίας στην Νέα Πέραμο Καβάλας

Χρόνια πολλά σε όλους.

 Κάθε 15 Αυγούστου θυμάμαι την ιστορία που ανέφεραν οι παλιοί Περαμιώτες σχετικά με την εικόνα της Παναγίας η οποία περιφέρεται κάθε χρονο στην κοινοτητα μας μας και δίνεται η δυνατότητα στους πιστούς να την προσκυνήσουν στο Εκκλησάκι της ''ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗΣ'' που βρίσκεται στην είσοδο της Ν.Περάμου (ερχόμενοι απο Ηρακλείτσα).

Η πρώτη φανέρωση της αγίας εικόνας της Παναγίας της Φανερωμένης.

ο στολος στον κολπο των Ελευθερων

Κάπου στις αρχές του εικοστού αιώνα (η Ι Μεραρχία χωρίς να γνωρίζει τον προορισμό της είχε επιβιβαστεί σε 18 πλοία και στις 28 Απριλίου ήταν έτοιμη για αναχώρηση. Η Ι Μεραρχία (4ο και 5ο Συντάγματα ­Πεζικού και το 1/38 Σύνταγμα Ευζώνων) με αυστηρά μέτρα μυστικότητας και χωρίς να γνωρίζει τον προορισμό της είχε επιβιβαστεί σε 18 πλοία στα λιμάνια των Ελευθερών και της Καβάλας και στον όρμο του Σταυρού και στις 28 Απριλίου ήταν έτοιμη για αναχώρηση. Η αρμάδα με τη συνοδεία αγγλικών και ελληνικών αντιτορπιλικών υπό τη διοίκηση του Άγγλου πλοιάρχου Γκόβερ Γκράνβιλ απέπλευσε το απόγευμα της 30ής Απριλίου) , όταν η χώρα μας είχε βάλει ως στόχο την ανακατάληψη των χαμένων εδαφών της Μικράς Ασίας, η ανάγκη μετακίνησης των στρατιωτικών δυνάμεων, από τον κεντρικό κορμό της χώρας προς την ανατολή, δημιουργούσε περιστασιακά πρόχειρα καταλύματα σε φυσικές οάσεις, όπου στρατοπέδευαν οι άνδρες με σκοπό την ξεκούραση και την ανάκτηση των δυνάμεών του. Μία τέτοια όαση αποτελούσε και η περιοχή των πεύκων της Νέας Περάμου μπροστά στο φυσικό και ιστορικό λιμάνι των Ελευθερών. Κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας στρατοπέδευσης και συγκεκριμένα ενώ διανυκτέρευε ένα στρατιωτικό τμήμα στην εν λόγω τοποθεσία, τα στρατιωτικά αντίσκηνα δεν έφτασαν για όλους τους στρατιώτες. Έτσι κάποιοι προσπάθησαν να προστατευτούν από τη νυκτερινή υγρασία που εκπέμπει η θαλάσσια αύρα αλλά και από τον ψυχρό αέρα που κατεβαίνει από τις ψηλές κορυφές του Παγγαίου όρους. Ένας από τους στρατιώτες βρήκε καταφύγιο στην κουφάλα ενός αιωνόβιου πλάτανου. Η πλάγια θέση που είχε ο κορμός αυτού του δέντρου αποτέλεσε ένα αναπαυτικό και ζεστό στρώμα, προστατεύοντας τον άνδρα από το νυκτερινό ψύχος. Παρ’ όλη την άνεση που του προσέφερε η αγκαλιά του γιγάντιου δένδρου, κάτι τον ενοχλούσε κατά τη διάρκεια του νυκτερινού ύπνου. Όχι κάποιο φυσικό εμπόδιο αλλά το όραμα μιας γυναίκας με πολύ σοβαρή όψη, που κάτι του θύμιζε. Το επόμενο βράδυ ξαναμπήκε στη ζεστή κουφάλα του δένδρου, για το βραδινό του ύπνο. Όμως αυτήν τη φορά τον ακολούθησε και ένας συνάδελφός του που του ζήτησε να του αφήσει ένα μικρό μέρος, για να μπει κι αυτός.
Κατά τη διάρκεια της νύχτας παρουσιάζεται η Παναγία και τους μιλά με αυστηρό τρόπο για το μέρος το οποίο επέλεξαν να κοιμηθούν. Μετά την επιβλητική παρουσία της Θεοτόκου οι δύο στρατιώτες έχασαν τον ύπνο τους και έτσι σαστισμένους τους βρήκε το πρώτο φως της μέρας.

Αφού ξημέρωσε, τρέχοντας παρουσιάστηκαν στο διοικητή τους και με παραστατικό τρόπο του διηγήθηκαν αυτό που ζήσανε το προηγούμενο βράδυ. Μιλώντας ο στρατιώτης που μπήκε πρώτος στην κουφάλα του δένδρου εξιστόρησε το γεγονός αρχίζοντας από τη φανέρωση της Παναγίας κατά την πρώτη του διανυκτέρευση. Συνεχίζοντας μίλησε και για το δεύτερο βράδυ, για να καταλήξει στα λόγια που τους απηύθυνε η Παναγία: «…καλά τόσος χώρος, τόσα δένδρα υπάρχουν εδώ τριγύρω, κι εσύ διάλεξες να καθήσεις πάνω μου;» Δεν έδωσε σημασία στα λόγια της γυναίκας, είπε, ούτε κατάλαβε ποια ήταν. Το δεύτερο βράδυ όμως, αφού εισήλθε και ο άλλος στρατιώτης, ήταν πιο αυστηρή και τους είπε απευθυνόμενη στoν πρώτο στρατιώτη, «μου φαίνεται πως δεν κατάλαβες τι σου είπα χθές βράδυ και απόψε άφησες να μπει κι άλλος μέσα στο δένδρο».
Αφού άκουσε ο διοικητής αυτήν τη σύντομη και τόσο ζωντανή διήγηση, διέταξε τους δύο στρατιώτες να ψάξουν προσεκτικά μέσα στην κουφάλα του δένδρου. Υπακούοντας στην προσταγή του αξιωματικού οι δύο στρατιώτες πήγαν και μόλις παραμέρισαν μερικά φύλλα αποκαλύφθηκε μια παλαιά εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Παίρνοντας την εικόνα στα χέρια τους με ευλάβεια την παρουσίασαν στο διοικητή τους, ο οποίος σκέφτηκε πως καλό θα ήταν να φτιάξουν ένα μικρό προσκυνητάρι και να την τοποθετήσουν μέσα . Στη συνέχεια η σκέψη αυτή έγινε πράξη και με ότι υλικά είχαν στη διάθεσή τους έφτιαξαν ένα πρόχειρο προσκυνητάρι δίπλα στο δένδρο που ήταν η εικόνα μέχρι τότε.

Η θεομητορική χάραξη του πρώτου ναΐσκου.

Πέρασαν αρκετά χρόνια που η εικόνα της Θεοτόκου φυλασσόταν στο πρόχειρο κατασκεύασμα των στρατιωτών, σε μια περιοχή έρημη που δε θύμιζε σε τίποτα τη συγκεκριμένη περιοχή, όπως είναι σήμερα.
Την άνοιξη του 1923 εγκαταστάθηκαν στην περιοχή αυτή πρόσφυγες από την Πέραμο της Κυζίκου , οι οποίοι είχαν μεγάλη ευλάβεια στο πρόσωπο της Παναγίας και την τιμούσαν στην ιερά μονή Παναγίας Φανερωμένης που βρισκόταν σε απόσταση μιάμιση ώρας από την Πέραμο.

Οι πρώτοι Περάμιοι πρόσφυγες μετεγκαταστάθηκαν από την Καβάλα, όπου φιλοξενήθηκαν αρχικά, στον κόλπο των Ελευθερών που τότε ήταν γνωστός ως συνοικισμός Νέας Μηδειας. Ο συνοικισμός αυτός με αρκετά σπίτια και μια εκκλησία του Αγίου Νικολάου είχε κτισθεί από πρόσφυγες που ήρθαν από μια κωμόπολη της Ανατολικής Θράκης, αλλά τον εγκατέλειψαν γρήγορα λόγω της ελονοσίας αλλά και της Βουλγάρικης κατοχής που τους αποδεκάτισε (αντίστοιχο άρθρο για την Νέα Μήδεια https://zoumeperamo.blogspot.com/2018/01/blog-post.html)

κατασκοπευτικη αεροφωτοφια εποχης με τα πρωτα προσφυγικα σπιτια στην Ν.Περαμο

                              

                             τα πρώτα σπίτια στην Ν.Πέραμο

η Εκκλησια του Αγιου Νικολαου

 

 

 

Μέσα από τη μικρή αυτή αναφορά σχετικά με τις συνθήκες που επικρατούσαν μπορεί να καταλάβει κανείς πολλές από τις δυσκολίες που παρουσίαζε η καθημερινή ζωή των προσφύγων.
Τριάντα χρόνια μετά την εγκατάσταση των Περαμιωτών στη γη της Μακεδονίας συνέβη κάτι το παράδοξο, που δεν έχει καταγραφεί έως σήμερα. Σε μας φτάνει ως μαρτυρία της κυρίας Αγγελικής που ήταν παρούσα κατά τη διήγηση ενός οράματος της γειτόνισσάς της στη γιαγιά της.
Η κυρία Αγγελική ήταν μικρό κορίτσι, περίπου δέκα ετών, όταν άκουσε τη γειτόνισσά τους κυρία Μαλαματή να διηγείται στην γιαγιά της τη μαμή , κάτι συνταρακτικό που της συνέβη.
-Την είδα, κυρά μαμή, την είδα ζωντανή μπροστά μου και μου είπε να της φτιάξω σπίτι! μου έδειξε πού αλλά και πόσο μεγάλο πρέπει να το κάνω.
Αφού συνέχισε να διηγείται το όραμά της η κυρία Μαλαματή με όλες τις λεπτομέρειες η κυρά μαμή τη ρώτησε:
-Καλά όλα αυτά που μου λες, αλλά σε ῾κείνο το μέρος έχει ένα βράχο. Πράγματι εκεί υπήρχε ένας βράχος που δεν επέτρεπε καμία οικοδομική εργασία με τα ελάχιστα μέσα που διέθεταν στην εποχή τους. Τότε η κυρά Μαλαματή της απάντησε · – Το μέρος που μου έδειξε η Παναγία αρχίζει απ’ εκεί που τελειώνει ο βράχος.
Μετά από αυτήν τη Θεομητορική εντολή θα ήταν αδύνατο να αδρανήσει κανείς . Έτσι έκανε τα αδύνατα δυνατά η κυρά Μαλαματή, για να ικανοποιήσει το θέλημα της Παναγίας. Κάθε μέρα γύριζε και μάζευε από τα νοικοκυριά του χωριού ό,τι της δίνανε, μερικές φορές αβγά, άλλοτε σιτάρι ή λίγο αλεύρι, τα οποία παρέδιδε στον μπακάλη του χωριού και αυτός της έδινε τα ανάλογα χρήματα. Με τα χρήματα αυτά αγόραζε όσα υλικά μπορούσε και με ένα και μοναδικό τεχνίτη που είχε στη διάθεσή της έφερε εις πέρας την αποστολή που της είχε αναθέσει η ίδια η Παναγία.
Πέρασαν αρκετά χρόνια από την εμφάνιση της Υπεραγίας Θεοτόκου στην κυρία Μαλαματή και την ανέγερση του πρώτου προσκυνήματος στον τόπο, όπου βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 70 τίποτα δεν είχε αλλάξει σ’ εκείνον τον πρώτο οίκο της Παναγίας, όταν άρχισαν να έρχονται στρατιώτες της 5ης μοίρας καταδρομών από τη Δράμα με σκοπό τα θαλάσσια γυμνάσια. Όλη η στρατιωτική δύναμη της 5ης μοίρας που ερχόταν στη Ν. Πέραμο κατασκήνωνε στον προαύλιο χώρο του προσκυνήματος.
Το 1972 στρατιώτες της 5ης μοίρας κάνουν μία επέκταση του μικρού ναού. Έτσι το μικρό εξωκλήσι, που για να μπει κάποιος μέσα έπρεπε να κατέβει δύο σκαλάκια, υψώθηκε και επιμηκύνθηκε κατά το ένα τρίτο του προϋπάρχοντος χώρου. Εκείνη την περίοδο άρχισε και η λειτουργική δραστηριότητα στο προσκύνημα και αυτή μόνο κατά την περίοδο του δεκαπενταύγουστου.
Ο μακαριστός μητροπολίτης Ελευθερουπόλεως κ.κ. Αμβρόσιος καθιέρωσε την τέλεση του πανηγυρικού εσπερινού στο προσκύνημα. Αργότερα, όταν εκοιμήθη ο Μητροπολίτης, την πνευματική διακονία της μητροπόλεως ανέλαβε ο Ευδόκιμος Κοκινάκης που έτρεφε υπέρμετρη αγάπη στο πρόσωπο της Παναγίας, προφανώς λόγω της Αγιορείτικης προέλευσής του. Έτσι μεγαλοπρεπώς συνεχίστηκε να τιμάται η μεγαλόχαρη στο μικρό σε έκταση προσκύνημα αλλά τόσο χαριτωμένο από την παρουσία της Θεομήτορος.

Το 1978 συνέβη κάτι το συνταρακτικό στο μικρό ναό της Παναγίας. Ήταν ένα φθινοπωρινό απόγευμα, όταν γυναίκες ήρθαν στην Παναγία για να ανάψουν τα κανδήλια της, αλλά το γλυκύτατο βλέμμα της Φανερωμένης έλειπε από το προσκυνητάρι. Κάποιοι είχαν αφαιρέσει τη θαυματουργή εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου , όχι όμως και τη χάρη Της. Η θλίψη στις ψυχές του κόσμου που συγκροτούσαν την τοπική κοινωνία ήταν μεγάλη, τόσο στην εκκλησιαστική αρχή, στις κυρίες που διακονούσαν το προσκύνημα αλλά και σε όλους τους προσκυνητές εκείνους που στο πέρασμά τους σταματούσαν για να συνομιλήσουν με τη μητέρα του Θεού.
Μετά το θλιβερό αυτό συμβάν και με πρωτοβουλία του μακαριστού μητροπολίτου κηρού Ευδοκίμου μεταφέρθηκε από την Ελευθερούπολη στο προσκύνημα η εικόνα της Παναγίας Γοργοϋπηκόου .
Τα δυσάρεστα γεγονότα δεν σταμάτησαν όμως εδώ. Στις 27 Νοεμβρίου του 1987 και στις οκτώ το βράδυ ξέσπασε φωτιά από αναμμένη κανδήλα. Το μαύρο χρώμα που άφησε πίσω της η φωτιά αντικατοπτρίζονταν και στις ψυχές του ευσεβούς λαού της περιοχής, που για άλλη μια φορά βίωνε ένα είδος ορφάνιας.

Τα επόμενα χρόνια πολλές ήταν οι σκέψεις και τα σχέδια για την όψη του προσκυνήματος, υπό την μορφή ανταπόδοσης στην μοναδική Μητέρα, χωρίς να γίνει πράξη όμως κάτι απ’ όλα αυτά. Με μικρά βήματα που πολλές φορές μοιάζουνε μ’εκείνα του σκοινοβάτη, έγιναν κάποιες αλλαγές την τελευταία πενταετία, καθοδηγούμενα από την χάρη Της.

Σύσταση ενορίας στα όρια του θεομητορικού προσκυνήματος.

Το τελευταίο γεγονός εκκλησιολογικού χαρακτήρα που επιτελέσθηκε, στα όρια του προσκυνήματος ήταν η εντολή του σεβασμιοτάτου Μητροπολίτου κ.κ. Χρυσοστόμου για τη σύσταση δεύτερης ενορίας στη Ν. Πέραμο. Το σχέδιο αυτό αφορά το βορειοανατολικό μέρος του οικισμού, το χώρο που έχει ως κέντρο Θείας λατρείας τον μικρό ναό του προσκυνήματος.
Στον ευλογημένο αυτόν τόπο, που εδώ και πολλά έτη η παρουσία της Θεομήτορος είναι υπαρκτή, πολλά είναι και τα θαυμαστά γεγονότα που είναι πραγματοποιήσιμα μόνο από Αυτήν που γέννησε τον ισχυρό Δεσπότη και Κύριο. Οι μαρτυρίες των πιστών για ιάσεις πνευματικές και σωματικές, καθώς και άλλα θαυμαστά σημεία που επιτελεί η χάρη Της είναι αμέτρητες.
Εμείς γνωρίζουμε, βέβαια, ότι Συ Υπεραγία Θεοτόκε, είσαι δοχείο φωτός, πηγή ιαμάτων, καταφύγιο ασθενών, λιμάνι ταλαιπωρημένων, επίκληση των ξεχασμένων, παρηγοριά των απελπισμένων. Γνωρίζουμε επίσης ότι με τις δικές σου πρεσβείες προφυλαγμένοι και βοηθούμενοι θα πετύχουμε αγαθά πράγματα και θα αποφύγουμε όσα μας λυπούν, και το βάρος αυτών που μας τραβούν προς τα γήινα. Αφού το αποφύγουμε και το απορρίψουμε όσο είναι δυνατόν, θα αντικρίσουμε τον Υιό σου και Θεό, χωρίς παραπετάσματα και εμπόδια , που είναι το αιώνιο φως μαζί με τον άχρονο Πατέρα και το ζωοποιό Πνεύμα, τη Θεία και υπερούσια Τριάδα, στην οποία ανήκει κάθε τιμή και προσκύνηση, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων.

Οι μαρτυρίες και οι παραδόσεις των προσφύγων

Οι πρόσφυγες, που το 1922 ήρθαν από την παλιά Πέραμο στην Καβάλα για να εγκατασταθούν και να δημιουργήσουν μια νέα πατρίδα, κατασκεύασαν ένα μικρό εξωκλήσι ώστε εκεί μέσα να φυλάξουν την εικόνα της Παναγίας.

Το 1945, στην ίδια θέση, με χρήματα των κατοίκων της περιοχής ανεγέρθη ένα μεγαλύτερο παρεκκλήσι. Δυστυχώς, η οβάλ εικόνα της Παναγίας κλάπηκε το 1977 η 1978 μαζί με τάματα και αφιερώματα κι έκτοτε κανείς δεν την είδε.

Η μοναδική αυτή ιστορία συνδέεται με την ιστορία μας άλλης εικόνας της Παναγίας Φανερωμένης, που βρίσκονταν στο Μοναστήρι της Λανγκάδας στην παλιά Πέραμο, την οποία οι κάτοικοι τιμούσαν στις 15 Αυγούστου.

Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Φανερωμένης ή Περαμιώτισας, μετά την καταστροφή του 1922, μεταφέρθηκε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπου είναι μέχρι σήμερα.

Οι πρόσφυγες, όταν εγκαταστάθηκαν στη Νέα Πέραμο, συνέδεσαν την οβάλ εικόνα της Παναγίας με τη δική τους εικόνα της Παναγίας Φανερωμένης που δεν μπόρεσαν να φέρουν μαζί τους.

Έτσι, αποφάσισαν να τιμούν την εκκλησία που έχτισαν στην είσοδο της Νέας Περάμου, στην ημέρα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Το 1938, ο αείμνηστος ιερέας Δημοσθένης Θεοδωρίδης αγιογράφησε ένα πιστό αντίγραφο της Παναγίας Φανερωμένης, μικρότερων διαστάσεων που όμως για τους κατοίκους της Νέας Περάμου έχει ιδιαίτερη συναισθητική και θρησκευτική αξία.

Κάθε χρόνο, την παραμονή της εορτής της Κοιμήσεως, με λιτανεία, η εικόνα μεταφέρεται για προσκύνημα από τον ναό του Αγίου Νικολάου, όπου φυλάσσεται στην εκκλησία, στην είσοδο της Νέας Περάμου.

 

Λόγο των πολλών προφορικών παραδόσεων και αναφορών που χάνονται στα βάθη των 10ετιων κάποια γεγονότα να μην αναφέρονται σωστά η να υπάρχουν παραλήψεις.Εαν υπάρχουν πληροφορίες η φωτογραφικό υλικό παρακαλώ αφήστε το σχόλιο από κάτω από το άρθρο με τις δικές σας πληροφορίες,εμπειρίες η καταγραφές.

Έξτρα:Άρθρο σε εφημερίδα της εποχής και συγκεκριμένα το 1927 όπου αναφέρετε η ΠΡΩΤΗ περιφορά της εικόνας: 

 

Σας ευχαριστώ 

πηγές:
 http://romfea.gr/diafora/2377-i-panagia-prostatida-sta-gualoxoria-tou-dimou-paggaiou
https://www.facebook.com/pages/%CE%99%CE%B5%CF%81%CE%BF%CF%82-%CE%A0%CF%81%CE%BF%CF%83%CE%BA%CF%85%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%9D%CE%B1%CE%BF%CF%82-%CE%A0%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%82-%CE%A6%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%B7%CF%82-%CE%9D%CE%B5%CE%B1%CF%82-%CE%A0%CE%B5%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%BF%CF%85/171272696353672

Στερέωση-Αποκατάσταση Οχύρωσης Ανακτορούπολης Νέας Περάμου

Του Αναστάσιου Ουλκέρογλου

Τον Μάιο του 2011, με προϋπολογισμό 1.800.000 €, ξεκίνησε το έργο ΕΣΠΑ 2007-2013 «Στερέωση-Αποκατάσταση Οχύρωσης Ανακτορούπολης» στη Νέα Πέραμο Καβάλας, με φορέα υλοποίησης τη 12η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Καβάλας με προϊσταμένη τη Σταυρούλα Δαδάκη και επιβλέποντες τον αρχαιολόγο Αναστάσιο Ουλκέρογλου και τον αρχιτέκτονα Ιωάννη Τσάτσο. Τους πρώτους μήνες πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένες αποψιλώσεις, καθαρισμοί και αποχωματώσεις, σε έναν εγκαταλελειμμένο και, πραγματικά, απροσπέλαστο από τη βλάστηση αρχαιολογικό χώρο, με στόχο τη δημιουργία πρόσβασης σε όλη την περίμετρο του τείχους, εσωτερικά και εξωτερικά. Διαμορφώθηκαν, όσο το δυνατόν, ασφαλείς διαδρομές για την κίνηση των μηχανημάτων, των εργαλειομηχανών και του προσωπικού, συγκεντρώθηκε διάσπαρτο οικοδομικό υλικό, ώστε να χρησιμοποιηθεί στην αποκατάσταση του τείχους, εμφανίστηκαν επιφανειακά κτήρια, οργανώθηκαν οι εγκαταστάσεις του εργοταξίου, με την προμήθεια οικίσκου, την κατασκευή αποθήκης υλικών, περιφράξεων και την εγκατάσταση νέων δικτύων ηλεκτροδότησης, φωτισμού και υδροδότησης. 

Μετά από επίπονες γραφειοκρατικές διαδικασίες, διαγωνισμούς επί διαγωνισμών για την προμήθεια εξοπλισμού, εργαλείων, σκαλωσιών, παροχής υπηρεσιών και για επιπλέον εργατικό προσωπικό, τον Σεπτέμβριο του 2012 τοποθετήθηκαν σκαλωσιές στο δυτικό σκέλος του περιβόλου και ξεκίνησαν οι εργασίες στο φυσικό αντικείμενο που αφορά την αναστύλωση της περιμετρικής οχύρωσης του κάστρου. Σήμερα, στο πρόγραμμα απασχολούνται 10 εργάτες υψηλής εξειδίκευσης, 2 αρχαιολόγοι, 1 αρχιτέκτονας και 1 διοικητικός υπάλληλος. Πέρυσι το προσωπικό έφτανε τα 25 άτομα. Σε αυτούς πρέπει να συνυπολογιστούν και όλοι οι προμηθευτές και οι ανάδοχοι εργασιών που συμβάλλουν στο έργο μετά από απευθείας αναθέσεις ή πρόχειρους διαγωνισμούς. 

Μέχρι σήμερα, παρόλες τις καθυστερήσεις, έχει ολοκληρωθεί το 1/3 του φυσικού αντικειμένου. Οι εργασίες έχουν ολοκληρωθεί στο δυτικό σκέλος της οχύρωσης και συνεχίζονται στο βόρειο σκέλος του περιβόλου. Συνολικά, τα κυβικά της τειχοποιίας που πρέπει να αποκατασταθούν υπολογίζονται σε 1100. Ο χρονικός ορίζοντας του έργου είναι το τέλος του 2015.
Οι στόχοι του έργου της αποκατάστασης, με βάση τις διεθνείς αρχές της αποκατάστασης είναι:
1ον. Η εξασφάλιση της φυσικής διατήρησης του μνημείου με τις απαραίτητες ενισχύσεις και άλλες δομικές επεμβάσεις. 

2ον. Η μερική αποκατάσταση της μορφής του μνημείου με σκοπό τη δομική ενίσχυση των υφιστάμενων μερών και τη λειτουργικότητά του όσον αφορά στην περαιτέρω αρχαιολογική έρευνα και μελέτη του, καθώς και την ασφαλή περιήγηση των επισκεπτών. Όρος που τηρείται αυστηρά είναι ο περιορισμός της επέμβασης στα πλαίσια της επιστημονικώς τεκμηριωμένης μορφής και ιστορικής σημασίας του μνημείου. 

3ον. Η δημιουργία συνθηκών επισκέψεως του μνημείου με ασφαλείς διαδρομές και σαφή κατανόηση του κάστρου. 

4ον. Η ανάδειξη ενός σημαντικού ιστορικού μνημείου που είναι άγνωστο, ακόμα και σε κατοίκους της περιοχής και η απόδοσή του στο κοινό.
Η εύκολα προσβάσιμη θέση του κάστρου, η έκταση, η μνημειακότητα, η καλή κατάσταση διατήρησης και οι νέες αρχαιολογικές ανακαλύψεις, μας δίνουν τα ερείσματα ώστε να αποδώσουμε στο κοινό μία πλήρη πόλη-κάστρο της βυζαντινής εποχής. Φιλοδοξούμε ότι σε συνδυασμό με τη μακραίωνη ιστορία και την εξαιρετική φυσική ομορφιά της περιοχής, το κάστρο της Ανακτορούπολης θα βρει σύντομα νέους κατοίκους, τους επισκέπτες του. 

Αναστάσιος Ουλκέρογλου,
Αρχαιολόγος,
Υποψήφιος διδάκτωρ Κλασικής Αρχαιολογίας Α.Π.Θ.
 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Αυτό το κείμενο μαζί με τις φωτογραφίες τα ανάρτησε ο φίλος Τάσος στο γκρουπ της Νέας Περάμου στο Facebook.Τον ευχαριστούμε πολύ για την ενημέρωση σχετικά με τις εργασίες που γίνονται εκεί και για τις πληροφορίες που μας παρείχε καθώς είναι το μόνο έργο αυτή την στιγμή που πραγματικά δίνει νέα πνοή στην περιοχή μας.
Η νέα διοίκηση του Δήμου Παγγαίου θα πρέπει να στηρίξει αυτή την προσπάθεια που γίνεται στην Ανακτορούπολη.Ήδη προσωπικά εγώ είχα μια πρώτη επαφή και ελπίζω με την ανάληψη των νέων καθηκόντων να έχουμε άμεση και εποικοδομητική συνεργασία.

                                          Το δυτικό σκέλος της οχύρωσης. Άποψη από ΝΔ

                                           Το δυτικό σκέλος της οχύρωσης. Άποψη από ΒΔ

                                                  Γενική άποψη του κάστρου από βόρεια

            Άποψη των εργασιών στερέωσης και αποκατάστασης στο βόρειο σκέλος του περιβόλου. 
            Άποψη από δυτικά